Cảnh giác với các khoản đầu tư từ thiên đường thuế

Thiên đường thuế dốc vốn đầu tư vào thị trường Việt Nam

Theo số liệu được được thông kê từ Cục Đầu tư nước ngoài (thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư) công bố mới đây, tính trong 7 tháng đầu năm nay, BritishVirginIslands đã thực hiện đăng ký đầu tư vào thị trường Việt Nam 1,08 tỷ USD, đứng thứ 05 trong tổng số các quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư vào thị trường Việt Nam.

Điều đáng nói ở đây là, trong số hơn 1 tỷ USD đầu tư này, thì đã có gần 850 triệu USD được các nhà đầu tư của BritishVirginIslands đầu tư vào Việt Nam thông qua hình thức đầu tư là góp vốn, mua cổ phần – một hình thức đầu tư mà trong khoảng thời gian trở lại đây, được các nhà đầu tư nước ngoài lựa chọn. Thậm chí, các nhà đầu tư BritishVirginIslands – với con số gần 850 triệu USD – đã trở thành những nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất đầu tư vào thị trường Việt Nam thông qua hình thức đầu tư góp vốn – mua cổ phần này.

Với những khoản đầu tư lớn như vậy trong nửa đầu năm 2017, các nhà đầu tư đến từ BritishVirginIslands “vững chân” ở vị trí thứ 05 trong tổng số các quốc gia và vùng lãnh thổ có nguồn vốn đầu tư vào thị trường Việt Nam, lũy kế được tính từ đầu năm cho đến nay, đạt trên 21,4 tỷ USD.

Sẽ không có gì để chúng ta đáng để bàn bạc nếu BritishVirginIslands không nằm trong danh sách các “thiên đường thuế” mà Oxfam đã từng nhiều lần cảnh báo thị trường thế giới. Với nhiều quỹ đầu tư, nhiều doanh nghiệp đến BritishVirginIslands có nguồn vốn đầu tư khá lớn vào thị trường Việt Nam. Điển hình trong số các nhà đầu tư này có Quỹ đầu tư Dragon Capital, đã mạnh tay đầu tư hàng tỷ USD vào những doanh nghiệp lớn của Việt Nam, như Vinamilk, Vietjet, Novaland… Mới đây nhất, Dragon Capital đã chính thức trở thành cổ đông lớn của Công ty Chứng khoán Bản Việt, mua cổ phiếu của PNJ…

Cảnh giác với các khoản đầu tư từ thiên đường thuế

Ngoài quỹ đầu tư của Dragon Capital, thông tin từ Cục đầu tư nước ngoài còn cho biết, hiện đang có hàng loạt các quỹ đầu tư nước ngoài lớn khác như Vietnam Asset Management Ltd, Vietnam Holding Asset Management Ltd,… cũng đang tiến hành xin giấy chứng nhận đầu tư vào Việt Nam thông qua địa chỉ được đặt tại quần đảo BritishVirginIslands. Đặc biệt là các tập đoàn kinh tế đa quốc gia như Procter & Gamble (P&G), Intel cũng tiến hành đầu tư thông qua các chi nhánh của họ tại BritishVirginIslands để rót vốn đầu tư vào thị trường Việt Nam.

Ngoài “thiên đường thuế” BritishVirginIslands, thời gian qua, theo số liệu từ Cục Đầu tư nước ngoài, các thiên đường thuế khác trên thế giới, như Singapore, Hồng Kông (Trung Quốc), Cayman, Bermuda, Panama, Luxembourg, Bahamas, Panama… cũng đang dốc vốn đầu tư vào Việt Nam.

Trong 7 tháng đầu năm nay, Singapore cũng thực hiện đầu tư vào thị trường Việt Nam hơn 3,8 tỷ USD, Hồng Kông đầu tư hơn 885 triệu USD… Còn nếu tính lũy kế, con số của các nhà đầu tư từ Singapore đạt trên 41,6 tỷ USD, Hồng Kông đạt mức trên 17,3 tỷ USD, Samoa đạt trên 6,6 tỷ USD, Cayman Islands đạt gần 6,3 tỷ USD – những con số này không nhỏ.

Có cần cảnh giác với tình trạng này hay không?

Vốn đầu tư từ nước ngoài đầu tư vào Việt Nam nhiều được xem là điều đáng mừng, chứng tỏ được sức hấp dẫn từ môi trường đầu tư, kinh doanh của Việt Nam. Tuy nhiên, Oxfam đã nhiều lần đưa ra các cảnh báo về việc các nhà đầu tư từ thiên đường thuế trên thế giới ngày càng tăng cường các hoạt động đầu tư thường xuyên hơn vào thị trường Việt Nam như Singapore, BVI, Jersey, Luxembourg,… Các con số thống kê trên của Cục đầu tư nước ngoài đã cho thấy điều đó.

“Nếu chúng ta không có một cơ chế quản lý phù hợp sẽ dẫn đến rủi ro là lợi nhuận từ các khoản đầu tư từ thiên đường thuế này sẽ không được giữ tại Việt Nam”, Oxfam cũng đã rất nhiều lần cảnh báo nếu như vậy một khi những khoản đầu tư từ các thiên đường thuế ngày càng nhiều, mà chúng ta lại không được kiểm soát chặt chẽ được.

Chuyện chuyển giá, trốn thuế thực chất không câu chuyện mới lạ ở Việt Nam. Chính phủ cũng đã và đang rất nỗ lực trong việc thực thi và đưa ra các giải pháp để chống việc chuyển giá. Mới nhất đây, trong tháng 05/2017 vừa qua, Nghị định của Chính phủ mới được ban hành về quản lý thuế đối với các doanh nghiệp có thực hiện các giao dịch liên kết đã chính thức có hiệu lực. Nghị định này sẽ là cơ sở pháp lý vững chắc hơn cho việc thực hiện công tác đấu tranh chống chuyển giá của Việt Nam.

Các quy định liên quan tới công việc và yêu cầu tất cả các doanh nghiệp đa quốc gia phải thực hiện công bố báo cáo lợi nhuận xuyên quốc gia tại các quốc gia mà họ đang thực hiện các hoạt động kinh doanh, từ đó chúng ta có thể làm rõ được doanh nghiệp đó đang nộp những loại thuế nào và tại đâu, được Oxfam cho là cần thiết để hỗ trợ công tác chống chuyển giá đối với các quốc gia.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia tư vấn đầu tư nước ngoài, trước xu hướng của các nhà đầu tư nước ngoài ngày càng thực hiện dốc nhiều tiền cho việc thực hiện góp vốn, mua cổ phần trong các doanh nghiệp tại Việt Nam, do các quy định về các thủ tục đầu tư theo hình thức này ngày càng đơn giản và thuận lợi, thì chúng ta cũng cần phải thận trọng trong công tác giám sát. Bởi lẽ, dù thu hút đầu tư là tốt, song cũng không thể loại trừ những hệ lụy xấu từ các nguồn vốn đầu tư từ nước ngoài lớn từ những thiên đường thuế.

Post Author: Nguyễn Đỉnh